Een waterverzachter werkt door ionenuitwisseling: een hars vangt het calcium en magnesium op dat in het water is opgelost en vervangt deze door natrium. Het resultaat is een zogenaamde verzacht water, dat minder kalk bevat, wat de kalkaanslag in leidingen en warmwaterapparaten vermindert. Het installeren van dit apparaat in huis vereist dat er enkele technische vereisten worden nageleefd, maar ook dat er gecontroleerd wordt wat er gebeurt zodra de installatie is voltooid.
Resthardheid en instelling van de klep: de vaak verwaarloosde parameter
De meeste gidsen beschrijven de aansluiting pijp voor pijp, maar gaan snel voorbij aan de instelling die alles bepaalt: de doelresthardheid. Deze parameter, uitgedrukt in Franse graden (°f), bepaalt de hoeveelheid kalk die de waterverzachter opzettelijk in het water laat na behandeling.
De resthardheid te laag instellen resulteert in zeer zacht water, dat agressief is voor bepaalde metalen in leidingen en arm is aan mineralen. Het te hoog instellen betekent dat het apparaat niet optimaal wordt benut. De klep van de verzachter (mechanisch of elektronisch, afhankelijk van het model) maakt het mogelijk om deze drempel aan te passen door de frequentie van de regeneraties van de hars met zout te programmeren.
Om de juiste waarde te bepalen, moet men de hardheid van het water bij de ingang van de woning kennen. Deze informatie staat op de waterfactuur of op de website van de gemeente. Het doel is om een voldoende verzacht water te verkrijgen om de kalk te beperken zonder onder een drempel te komen die het water corrosief zou maken.
Voordat u begint met de installatie van een waterverzachter, is het handig om de initiële hardheid op te schrijven en de gewenste resthardheid te bepalen, zodat u niet alles opnieuw hoeft te programmeren.
Aansluiting en bypass: de technische punten van de installatie
De waterverzachter wordt geplaatst op de hoofdwateraanvoer, stroomafwaarts van de watermeter en de drukregelaar, om het hele huishoudelijke netwerk te behandelen. De locatie moet toegankelijk blijven, vorstvrij zijn en dicht bij een afvoer liggen (voor de regeneratiewater met zout).
De bypass, een stuk dat niet vergeten mag worden
De bypass (of afvoerklep) maakt het mogelijk om de waterverzachter te isoleren zonder de watertoevoer naar de woning te onderbreken. Het wordt gebruikt tijdens onderhoud, bij een storing, of als men tijdelijk ongefilterd water wil gebruiken. Een bypass direct bij de aansluiting installeren voorkomt een latere ingrijp die zwaarder kan zijn.
Aansluitvolgorde
- Sluit de algemene watertoevoer af en laat het circuit leeglopen door een kraan te openen die zich op het laagste punt van het netwerk bevindt.
- Bevestig de bypass op de kop van de klep van de waterverzachter, en sluit vervolgens de koudwaterinlaat (zijde van de meter) en de verzachte wateruitlaat (zijde van het huishoudelijke netwerk) aan, rekening houdend met de aangegeven stroomrichting op het apparaat.
- Sluit de afvoerslang van de pekel aan op de dichtstbijzijnde afvoer, zorg ervoor dat er geen omgekeerde sifonvorming is (de slang mag niet in stilstaand water hangen).
- Herstel de waterdruk geleidelijk, met de bypass open, om de lucht uit het circuit te verwijderen voordat u de stroom naar de waterverzachter omleidt.
Een sedimentfilter vóór de waterverzachter verlengt de levensduur van de hars door vaste deeltjes (zand, roest) vast te houden die deze kunnen verstoppen.
Controle van de waterkwaliteit na inbedrijfstelling
Eenmaal in werking, stopt het werk niet bij de laatste aansluiting. Het controleren van de waterkwaliteit op de verschillende tappunten is een stap die de meeste installatiehandleidingen niet behandelen.
Test de hardheid van het water bij de uitlaat van de waterverzachter
Teststrips of een TH-testkit (hydrotimetrische titel) maken het mogelijk om de hardheid van het water te meten bij de dichtstbijzijnde kraan van de waterverzachter, en vervolgens bij een verder weg gelegen kraan. Beide metingen moeten consistent zijn: een significante afwijking kan wijzen op een lek in de bypass of een omgekeerde aansluiting.
Deze controle verdient het om herhaald te worden na de eerste volledige regeneratie van de hars (de eerste cyclus verbruikt zout om de nieuwe hars te laden, en het resultaat is niet altijd representatief voor de normale werking).
Verzacht water en drinkkraan
Verzacht water bevat meer natrium dan ruw water, aangezien de ionenuitwisseling calcium en magnesium vervangt door natrium. Voor mensen die een natriumarm dieet volgen, of voor de voeding van zuigelingen, is het gebruikelijk om een niet-verzachte koudwaterkraan te behouden (meestal die van de keuken) door deze in afleiding vóór de waterverzachter aan te sluiten.
Dit onbehandelde waterpunt kan ook worden gebruikt voor buitenbewatering: verzacht water, dat licht gezouten is, is niet ideaal voor planten die gevoelig zijn voor natrium.
Regulier onderhoud van de waterverzachter: zout, hars en druk
Het onderhoud van een harswaterverzachter berust op drie terugkerende handelingen:
- Controleer het zoutniveau in de pekelbak en vul deze aan voordat het onder een derde van de bak komt. Een tekort aan zout voorkomt regeneratie en laat kalk door.
- Reinig de hars volgens de aanbevelingen van de fabrikant (sommige modellen hebben een automatische cyclus, andere vereisen een specifieke reiniger die in de bak wordt gegoten).
- Controleer de waterdruk vóór en na het apparaat. Een drukval na het apparaat kan wijzen op een verstopping van het sedimentfilter of een probleem met de klep.
Regelmatig onderhoud van de zoutbak garandeert effectieve regeneraties en voorkomt de vorming van een compacte zoutblok (ook wel “zoutbrug” genoemd) die de oplosbaarheid belemmert.
Een goed geïnstalleerde en correct afgestelde waterverzachter vermindert zichtbaar de kalkafzettingen op kranen en in de boiler. De enige betrouwbare indicator blijft de regelmatige meting van de hardheid bij de uitlaat: zolang deze overeenkomt met de geprogrammeerde doelwaarde, vervult het apparaat zijn rol.
